Versterken van motivatie en inzet bij senioren-vrijwilligers
vanuit een waarderende benadering (AI)

door Jaak Kusters

Deze waarderende benadering is een dankbare methode en inspiratiebron om de doelstellingen van IMPACT vzw te helpen realiseren. Met name :
-het aanreiken van nieuwe methodieken in het werken met senioren, o.a. rond ‘talentontwikkeling' ;
-het realiseren van een andere kijk op een langer leven en andere levensloop ;
-aan beleidsbeïnvloeding doen.

Het uitgangspunt van ons pilootproject beoogde om zoveel mogelijk senioren (en anderen) vertrouwd te maken met de AI-benadering (Appreciative Inquiry). Voornamelijk gericht op het realiseren van veranderingstrajecten in organisaties waarbij zoveel mogelijk betrokkenen deelnemen en actoren worden van die verandering. Maar het kan tevens leiden tot diep menselijke ontmoetingen die verbanden scheppen en uitnodigen tot gemeenschappelijke inzet voor een bepaald doel of project.

Wat hebben we geprobeerd ?

We legden aanvankelijk de lat zeer hoog en waren actief op verschillende fronten in diverse contexten.

Op lokaal vlak experimenteerden we met goed resultaat in de ‘projectgroep Impact' te Hasselt. Vertrekkend vanuit positieve verhalen werd in duo's gepeild naar een nog meer ideale werking van de projectgroep in de toekomst. De deelnemers waren unaniem tevreden over de aanpak en de opbouwende sfeer. Opvallend is dat de onderlinge relaties sindsdien vriendschappelijker zijn geworden en de bereidheid tot samenwerking is vergroot.

Ook op regionaal en provinciaal niveau hebben we mensen gecontamineerd met het AI-virus. Als belangrijke stakeholder zochten we contact met mevrouw Annemie Balcaen, Sectorverantwoordelijke Cel Ouderenbeleid van de Dienst Welzijn en Gezondheid van de provincie Vlaams-Brabant.
Dankzij een paar gerichte vragen over haar grote verantwoordelijkheid als ambtenaar en haar ideale toekomstdroom, kwamen we overeen om AI toe te passen i.f.v. een ‘betere werking van de provinciale ouderenadviesraad' en tevens i.v.m. ‘het werken en omgaan met vrijwilligers-ouderenconsulenten'.
In beide gevallen hadden we intussen de gelegenheid om met de betrokken doelgroepen een proefsessie rond AI te organiseren die alvast interessante conclusies opleverden voor verdere doorwerking. Ook in de geplande opleiding ‘Vrijwilliger-ouderenconsulent' werden twee sessies opgenomen met AI-benadering : één rond ‘kennismakingstechnieken' en een ander rond ‘interviewtechnieken'. De begeleiding daarvan zal aan mij worden toevertrouwd.

Een andere belangrijke stakeholder betreft mevrouw Marlies Van Mechelen, Coördinator van het Dienstencentrum Seniorama te Leuven. Haar belangstelling richt zich vooral op de bruikbaarheid van AI in het aantrekken, begeleiden en motiveren van vrijwilligers.
Ook nu vertrokken we vanuit enkele vragen rond haar soepele begeleiderstijl en haar absolute hoogtepunten in het werken met vrijwilligers. Haar droom is om in september e.k. een AI-summit te organiseren met een 50-tal vrijwilligers en het beroepsteam rond het thema ‘een nieuw vrijwilligersbeleid'. In de komende dagen zal ik met mevrouw Van Mechelen en haar beroepsteam deze summit voorbereiden.

Op (Vlaams) nationaal vlak hebben we eveneens ernstige pogingen ondernomen om AI te introduceren in het (V)OOK (Vlaams Ouderen Overleg Komité) en in de Vlaamse Ouderenraad. Onze oorspronkelijke droom was om het Ouderenparlement in 2010 te kunnen organiseren vanuit de AI-benadering. We hebben wel de mogelijkheid gekregen om een proefsessie (Discovery en Dream) te doen met leden van de Raad van Bestuur en leden van de commissie die het ouderenparlement voorbereiden. Alhoewel de deelnemers (ca. 30) actief en enthousiast hebben geparticipeerd en tevreden waren over de gehanteerde methode, kregen we van het bestuur vooralsnog geen groen licht voor ons voorstel. Sommige beleidsmensen zagen het niet zitten om op één dag met ongeveer 500 deelnemers deze werkwijze tot een goed einde te brengen.
Allicht is een langere aanloop nodig én het betrekken van nog meer mede-eigenaars van dit gedachtengoed. Toch zijn we dankbaar voor de kans die ons werd geboden. Immers, woorden scheppen werelden (Ron Fry), nietwaar ? En met wat men onder woorden heeft gebracht, is de verandering reeds begonnen !

Vormingstheater

Verder wil ik nog even vermelden dat we AI ook hebben toegepast bij een aantal nabesprekingen van het vormingstheater « het METHUSALEM-effect » met Teater Splinter. De klassieke vragen voor toneelbespreking werden omgeturnd naar een waaderende bevraging en dat leverde telkens boeiende gespreksstof op voor de intergenerationele duo- en groepsgesprekken.

Relaties

Om te besluiten heb ik, op vraag van een bevriend koppel, een bescheiden poging gedaan om een vijftal AI-vragen aan te bieden om een diepe relatiecrisis bespreekbaar te maken.

Besluit

Blijkbaar heeft prof. Em. René Bouwen gelijk als hij stelt dat « AI ‘werkt' omdat het een generatieve opstap is om vorm te geven aan een hoog kwalitatieve ‘relationele praktijk'. Zowel het thema van gesprek als de wijze waarop verhogen de kans dat een energiegevend contact ontstaat. Men gaat op zoek naar ‘sterktes' of ‘beklijvende ervaringen' op een wederzijds relationele en generatieve wijze.»..........

Het bewuste koppel is (gelukkig) nog steeds samen !

Leuven, 3 juli 2009